Irani kufizoi për disa orë herët të enjten hapësirën e tij ajrore për fluturimet komerciale, pa dhënë shpjegime zyrtare, në një kohë kur tensionet me Shtetet e Bashkuara mbeten të larta për shkak të shtypjes së dhunshme të protestave në mbarë vendin.

Sipas njoftimeve të lëshuara për pilotët, mbyllja zgjati më shumë se katër orë dhe detyroi linjat ajrore ndërkombëtare të devijonin fluturimet në veri dhe në jug të Iranit. Vendi ndodhet në një korridor kyç ajror Lindje–Perëndim, ndaj masa pati ndikim të menjëhershëm në trafikun ajror global.

Faqja SafeAirspace, që monitoron zonat e konfliktit dhe rreziqet për aviacionin civil, njoftoi se disa kompani ajrore kanë reduktuar ose pezulluar shërbimet, ndërsa shumica e transportuesve po shmangin hapësirën ajrore iraniane. Sipas saj, situata mund të sinjalizojë aktivitet të shtuar të sigurisë ose ushtarak, përfshirë rreziqe nga mbrojtja ajrore ose lëshime raketash, duke rritur mundësinë e keqidentifikimit të avionëve civilë.

Raportet e mediave sugjerojnë se pas një zgjatjeje, kufizimi i hapësirës ajrore ka përfunduar dhe disa fluturime vendase u rikthyen në ajër menjëherë pas orës 07:00 sipas orës lokale.

Mbyllja e hapësirës ajrore erdhi në të njëjtën kohë me masa sigurie të shtuara për personelin amerikan në rajon. Disa punonjës në një bazë kyçe ushtarake të SHBA-së në Katar u këshilluan të evakuoheshin, ndërsa ambasada amerikane në Kuvajt urdhëroi personelin të ndalonte përkohësisht hyrjen në bazat ushtarake në vend.

Irani ka mbyllur edhe më parë hapësirën e tij ajrore, përfshirë gjatë konfliktit 12-ditor me Izraelin në qershor, në kuadër të përshkallëzimit të luftës Izrael–Hamas.

Ndërkohë, Presidenti amerikan Donald Trump vazhdoi me deklarata të paqarta lidhur me një reagim të mundshëm ushtarak ndaj Iranit, duke thënë se nuk e ka përjashtuar këtë opsion. Ai pohoi se ishte informuar se planet për ekzekutime në Iran janë ndalur, megjithëse nuk dha detaje konkrete.

Një ditë më parë, Trump u kishte bërë thirrje protestuesve iranianë të vazhdojnë demonstratat, duke deklaruar se “ndihma është duke ardhur” dhe se administrata e tij do të “veprojë në përputhje me rrethanat” ndaj shtypjes së protestave.

Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, u përpoq të ulë tonet, duke i bërë thirrje SHBA-së të zgjedhë diplomacinë në vend të përshkallëzimit ushtarak. “Mes luftës dhe diplomacisë, diplomacia është rruga më e mirë,” tha ai, duke shtuar se megjithëse Irani nuk ka pasur përvoja pozitive me SHBA-në, negociatat mbeten alternativa më e mirë.

Deklaratat vijnë ndërsa autoritetet iraniane paralajmëruan ndëshkime të shpejta për mijëra persona të ndaluar gjatë protestave. Aktivistët e të drejtave të njeriut kanë shprehur shqetësim se ekzekutimet mund të ndodhin së shpejti.

Sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), me seli në SHBA, gati 3,500 persona janë vrarë gjatë shtypjes së demonstratave nga forcat iraniane të sigurisë, një shifër që tejkalon çdo valë tjetër protestash në Iran gjatë dekadave të fundit.

Presidenti Trump ka vendosur gjithashtu tarifa prej 25% për vendet që bëjnë biznes me Iranin dhe ka paralajmëruar masa të mëtejshme, pa sqaruar ende nëse këto kërcënime do të shndërrohen në veprime konkrete ushtarake.